Đây là bài phỏng vấn bà Nguyễn Thị Vân Anh, Giám đốc tuyển dụng nhân sự cao cấp Navigos Group, về khuynh hướng tuyển dụng nhân sự cao cấp tại Việt Nam. Theo bà Vân Anh, Việt Nam vẫn sẽ khan hiếm CEO trong 4 năm tới, và đây sẽ là một thách thức lớn với các công ty tổ chức cần người lãnh đạo giỏi tại Việt Nam.
Là một người có khá nhiều kinh nghiệm trong việc tuyển dụng nhân sự cao cấp, theo bà, đâu là hạn chế lớn nhất của lực lượng nhân sự (lãnh đạo tầm trung trở lên) tại Việt Nam?
Theo tôi hạn chế chủ yếu của nhân sự cao cấp (lãnh đạo tầm trung) của Việt Nam ở thời điểm hiện nay chủ yếu là những kỹ năng mềm cần thiết để một người thành công trên cương vị lãnh đạo. Cụ thể là kỹ năng ra quyết định, kỹ năng động viên và thúc đẩy cấp dưới làm việc, kỹ năng phân công công việc… Vì lãnh đạo tức là đạt được những mục đích kinh doanh đề ra thông qua người khác, do đó câu hỏi đặt ra là làm thế nào để nhân viên có động lực làm việc là làm việc hiệu quả. Mặt khác, lực lượng nhân sự bậc trung và cao của Việt Nam hiện nay vẫn chưa được trang bị đầy đủ những kinh nghiệm thực tiễn về quản lý trong quá trình hội nhập. Điều này phần nào làm giảm lợi thế cạnh tranh của họ so với nhân lực người nước ngoài.
Vậy thì làm thế nào để khắc phục được những hạn chế này?
Khoảng cách này sẽ nhanh chóng bị thu hẹp trong quá trình Việt Nam hội nhập và phát triển. Quá trình tham gia thực tế vào công việc điều hành sẽ giúp họ tích lũy được kinh nghiệm và bài học cho bản thân. Bên cạnh đó, theo tôi, các nhà quản lý cấp trung cũng nên tiếp tục trau dồi kiến thức quản lý thông qua tham gia các khóa học về kỹ năng lãnh đạo. Các nước trên thế giới, cũng như các tập đoàn lớn tại Việt Nam, thường xuyên mời các chuyên gia, diễn giả đào tạo cho các nhà quản lý của họ về kỹ năng lãnh đạo nhằm giúp các nhà lãnh đạo cấp trung này có hướng đi đúng đắn và hiệu quả.
Cũng vì mục đích này, đầu tháng 1/2008 vừa qua, VietnamWorks.com đã tổ chức hai buổi hội thảo “Route to the Top” dành cho hơn 500 nhà quản lý nhân sự có từ 3 – 5 năm kinh nghiệm tại Tp. HCM và Hà Nội. Tại hội thảo này, chúng tôi đã mời diễn giả hàng đâu châu Á Michael A. Podolinsky diễn thuyết và chia sẻ rất nhiều kỹ năng lãnh đạo mà chúng ta nghĩ lực lượng nhân sự tầm trung trở lên tại Việt Nam hiện đang thiếu. Trên thực tế, buổi hội thảo “Route to the Top” đã nhận được các phản hồi hết sức tích cực từ người tham dự vì buổi hội thảo đã đề cập đến những vấn đề mà các nhà quản lý cấp trung của Việt Nam còn thiếu và giúp họ tìm ra hướng giải quyết. Ví dụ như các vấn đề liên quan đến kỹ năng ra quyết định, kỹ năng động viên và thúc đẩy cấp dưới làm việc, kỹ năng phân công công việc…
Theo bà, các doanh nghiệp Việt Nam có nên thuê CEO (Chief Executive Officer) từ nước ngoài không?
Ít nhất trong vòng 4 năm tới, Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục đối đầu với cảnh khan hiếm lao động cấp cao bởi lẽ đào tạo khó mà sản sinh lập tức nguồn cung ứng lao động cấp cao để có thể đáp ứng được nhu cầu ngày càng gia tăng. Do vậy, phải thành thật thừa nhận rằng Việt Nam cần nguồn lực lao động nước ngoài để cải thiện nhanh chóng tình trạng thiếu nhân lực cấp cao hiện thời, điều này sẽ giúp cho Việt Nam trở nên cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Đó đơn giản là một mối quan hệ về cung – cầu.
Việt Nam đã, đang và sẽ có một nhu cầu nhất định về lực lượng lao động nước ngoài, đơn giản là vì chúng ta vẫn chưa có đủ những chuyên gia cao cấp giàu kinh nghiệm và điều này cũng xảy ra tương tự với các quốc gia đang phát triển. Mặt khác, công bằng mà nói thì lao động nước ngoài chỉ thích hợp trong một số vị trí nào đó và không trực tiếp tạo ra thế cạnh tranh với nguồn nhân lực trong nước. Ngoài ra, việc thuê CEO từ nước ngoài cũng nhằm mục đích giúp đào tạo dần dần những nhà quản lý Việt Nam trong tương lai vì họ có cơ hội học hỏi thông qua thực tiễn làm việc với các CEO này.
Hiện Việt Nam có trên 80% doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ. Phần lớn các nhà quản lý của các doanh nghiệp này quản lý công ty theo cung cách gia đình. Việt Nam hiện là thành viên của WTO, vì vậy sự cạnh tranh sẽ trở nên khốc liệt hơn trong việc thu hút nhân tài cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Vì vậy để phát triển bền vững, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải cải thiện phương thức quản lý, trân trọng và gìn giữ người tài, nếu không họ sẽ đánh mất tài sản quý giá nhất này của mình.
